Du học tại Mỹ có khó không?
Xin trả lời ngay là rất khó, khó nhất so với việc du học tại các nước khác. Có
ba cái khó: Thứ nhất là rào cản ngôn ngữ - các trường Đại học Mỹ luôn yêu cầu
bạn có một trình độ tiếng Anh cao, tối thiểu đạt 500 điểm TOEFL một số trường
còn đòi hỏi cao hơn như các trường thuộc khối khoa học xã hội từ 520 đến 550
điểm TOEFL. Xin nhớ là bằng C do trường ĐH Ngoại ngữ HN cấp tương đương 450 điểm
TOEFL.
Thứ hai là rào cản về trình độ kiến thức chung - bạn phải qua một số kỳ
thi kiểm tra kiến thức (sẽ trình bày ở phần sau) trước khi được chấp nhận vào
học. Và thứ ba là rào cản về tài chính - Mỹ có mức học phí đắt nhất thế giới,
trung bình là 18.000 - 30.000 USD/nǎm và thay đổi từng trường qua từng nǎm. Cá
biệt có trường học phí lên đến 35.000 USD. Ngoài ra bạn còn phải chi cho các
khoản sinh hoạt phí (ǎn, ở, đi lại) bảo hiểm, y tế... cũng không rẻ, tương đương
với mức học phí.
Khó là vậy nhưng có gì hay?
- Tất nhiên là có. Với một mức học phí cao như vậy, SV được hưởng một chất lượng
giáo dục rất cao. Nếu như người ta cho rằng giáo dục phổ thông ở Anh là tốt nhất
thế giới thì cũng có thể nói như vậy với giáo dục đại học và sau đại học ở Mỹ.
Cùng với kiến thức rất hiện đại, bạn còn được rèn luyện một thứ tiếng Anh với
những từ ngữ cập nhật nhất. Ngoài ra, bạn sẽ có một bản lĩnh tự lập cao vì điều
kiện sống ở nước Mỹ buộc bạn phải thích nghi với lối sống công nghiệp đa vǎn
hoá. Và lẽ dĩ nhiên là tất cả mọi công sở doanh nghiệp trên thế giới đều rất coi
trọng một tấm bằng do một trường đại học Mỹ cấp.
Đặc điểm nền giáo dục đại học?
Không giống nước ta, nền giáo dục Mỹ không theo một hệ thống tập trung (tức là
không có ngành dọc quản lý theo kiểu Bộ và Sở Giáo dục) không có một kỳ thi
tuyển sinh quốc gia.
Về trình độ được chia ra làm hai cấp đào tạo: Undergraduate (đại học) cấp bằng
Associate (cho người hoàn thành chương trình đại cương), Bachelor(cử nhân).
Graduate hay postgraduate (sau đại học) cấp bằng Master(thạc sĩ), Doctor (tiến
sĩ), và Doctor associate (sau tiến sĩ). Nước ta chưa có loại hình đào tạo ở
trình độ sau tiến sĩ.
Mất bao lâu cho thủ tục ứng tuyển?
Thường bạn phải mất khoảng 1 nǎm để hoàn chỉnh các hồ sơ ứng tuyển (không tính
thời gian ôn luyện và các kỳ tuyển sinh). Đối với người nước ngoài xin học tại
Mỹ thì tiến trình dự tuyển khá phức tạp.
Phức tạp như thế nào?
Trước hết là chọn trường và cấp đào tạo. Bạn muốn theo học ở trình độ nào, đại
học hay sau đại học. Có trường đào tạo đại học và sau đại học trong cùng một
khoa (lndiana University) có trường tách riêng thành trường nhỏ độc lập (Harvard
University). Cǎn cứ vào bằng cấp bạn chờ đợi sau khoá học để lựa chọn cấp học.
Tiếp đến là lựa chọn ngành theo học. Thường chia ra thành các nhóm lớn như
technical (kỹ thuật), business (kinh doanh), art (nghệ thuật, social sciences
(khoa học xã hội), humanities (nhân vǎn).
Các loại hình trường ở Mỹ rất nhiều và đa dạng. Đầu tiên chia làm college và
university. College (đại học) thường có quy mô nhỏ và trung bình, ít khi đào tạo
sau đại học. university (Viện đại học) có quy mô lớn và chuyên ngành đa dạng
hơn, thường đào tạo cả sau đại học, có thể bao gồm nhiều college khác. Và có thể
chia làm trường công, trường tư, trường của các tổ chức tôn giáo. Ngoài loại đào
tạo 4 nǎm, còn các trường đào tạo 2 nǎm như ĐH ngắn hạn (junior college), đại
học cộng đồng (Community College)
Phức tạp vậy thì chọn sao đây?
Bạn hãy lập một bản so sánh giữa các trường trong ngành và trình độ bạn đã chọn
về mức độ khó của dự tuyển (các điểm thi), tính cạnh tranh (tỉ lệ % được chấp
nhận), mức học phí, quy mô tuyển sinh, vị trí tọa lạc, thư viện, ký túc xá...
Bạn được phép ứng cử đến 3 trường cùng một lúc (các kỳ thi vì thế luôn có 3 bản
copy kết quả cho bạn). Hàng nǎm các trường đều được xếp hạng bởi một hội đồng
các giáo sư toàn liên bang. Trường có thứ hạng càng cao thì học phí càng đắt và
càng khó vào. Bạn hãy tìm bộ sách hướng dẫn du học Mỹ của Peterson's có độ tin
cậy cao và cập nhật.
Tiến trình hoàn chỉnh hồ sơ ra sao?
Cần có trong tay application form (mẫu đơn) của nǎm và trường mà bạn chọn vào.
Nếu không có hãy viết thư yêu cầu tới bộ phận tuyển sinh của trường đó, bạn sẽ
nhận được mẫu đơn và thông tin miễn phí. Hãy nhớ hạn cuối cùng (deadline) nộp
đơn khác nhau giữa các trường, một số trường nhận quanh nǎm không thời hạn
(rolling). Điền đầy đủ vào mẫu đơn bằng chữ đánh máy, và gửi kèm bản sao kết quả
học tập ở bậc trước đó có công chứng và dịch ra tiếng Anh (transcript). Bạn phải
nộp lệ phí từ 15-60 USD.
Một số hạng mục quan trọng cần có trong hố sơ là:
+ Thư giới thiệu (letters of recommendation), cần từ 2 đến 3 thư giới thiệu về
bạn do các giáo sư hay đồng nghiệp từng dạy và công tác cùng bạn trong lĩnh vực
có liên quan đến ngành học. Người giới thiệu càng có uy tín thì giá trị thư càng
cao. Cần một bản tiếng Việt và một bản dịch tiếng Anh.
+ Bản kế hoạch học tập nghiên cứu (purpose statement), phần lớn các trường đều
yêu cầu đặc biệt với bậc sau đại học. Số chữ tuỳ theo quy định của từng trường.
Phải viết bằng tiếng Anh về mục đích, kế hoạch, triển vọng của việc học tại Mỹ
của bạn, cũng như vài nét cơ bản về đề cương luận án tốt nghiệp sau này.
+ Bảng điểm các kỳ thi (test records), có điểm thi tiếng Anh TOEFL (Test of
English as a Foreign Langnage), hoặc của
TSE (Test of spoken English). Điểm thi trình độ kiến thức chung như SAT
(Scholastic Assessment Test), GRE (Graduate Record Examination) hoặc GMAT
(Graduate Management Admission Test). Hãy lưu ý thời gian thi sao cho kết quả
thi được gửi đến trường đúng hạn.
+ Bằng chứng về tài chính (financial records), sổ tiết kiệm, tài sản cá nhân và
gia đình lưu ký ở ngân hàng hoặc học bổng.
Có thể tìm kiếm học bổng không?
Có. Hầu như trường nào cũng có học bổng. Một số quỹ học bổng khác của các tổ
chức, đoàn thể như Fullbright, Rockefeller. Tiến trình xin học bổng tiến hành
riêng rẽ và gần giống với quá trình xin học. Có trường sẽ thu xếp cho bạn
việc làm thêm.
Khi nào biết kết quả?
Trong thông tin các trường đều nói rõ việc này. Hồ sơ dự tuyển của bạn sẽ được
hội đồng tuyển sinh bắt đầu xem xét sau khi hết hạn nộp hồ sơ và cùng với hội
đồng khoa ngành bạn xin học để đưa ra quyết định. Thường từ 2-3 tháng.
(Theo SVVN)