Hiện nay, phần lớn các đơn vị tư vấn du học đều treo
bảng "tư vấn du học miễn phí", nhưng theo một cán bộ của Bộ GD&ĐT
thì "thế mạnh" của các đơn vị tư vấn là lo thủ tục du học, còn chuyện
tư vấn thông tin chỉ là phụ họa.
Muốn du học ở Mỹ, Cẩm Nhung được nhân viên tư vấn đưa ra một xấp tài liệu miễn phí. Những thông tin mà Nhung cần biết như: mỗi năm trường tuyển bao nhiêu sinh viên, ăn ở ký túc xá ra sao, có gần trường? Có thể ở homestay (ở nhà của người bản xứ); những môn học, điểm nào được chấp nhận chuyển điểm... thì nhân viên tư vấn không đáp ứng.
Ở TP HCM, ngay cả chuyện lo thủ tục du học, phần tiền đặt cọc mỗi nơi đưa ra một giá khác nhau. Công ty A., đường Trần Huy Liệu, mức đóng tiền đặt cọc du học ở Mỹ là 470 USD; văn phòng tư vấn du học H. ở đường Kỳ Đồng chỉ là 200 USD; công ty Q., ở Sương Nguyệt Ánh là 400 USD; công ty X., đường Lê Văn Sỹ thì 500 USD...
Nếu tham khảo thông tin du học ở nhiều đơn vị tư vấn, phụ huynh sẽ dễ dàng nhận ra mỗi đơn vị có một vài trường "ruột" và thông tin khá chi tiết về những trường này, nhưng nếu phụ huynh yêu cầu thông tin khác, thường tư vấn viên "dọa" bằng một mớ tài liệu tiếng Anh hoặc khéo léo hơn hướng phụ huynh cho con học ở những trường "ruột" này.
Định hướng du học theo khả năng tài chính
Hoài Trang, học sinh trường Bùi Thị Xuân, vừa mới tốt nghiệp lớp 12 muốn sang Mỹ học tin học. Trang hỏi thăm thông tin hết gần chục công ty, văn phòng tư vấn. Chỗ nào nhân viên tư vấn cũng bắt đầu bằng loạt câu hỏi: "Nhà em có bất động sản không? Sổ tiết kiệm bao nhiêu? Thu nhập gia đình một tháng sau khi trừ chi phí và đóng thuế có trên 3.000 USD không?". Tùy theo khả năng tài chính của gia đình mà các đơn vị này tư vấn nên học ở nước nào, trường nào; kế đến mới là yếu tố sức học tập, nguyện vọng của du học sinh.
Các nước được trung tâm tư vấn giới thiệu nhiều là Australia, New Zealand, Canada, Mỹ. Singapore gần đây được nhiều công ty tư vấn tại TP HCM rất nhiệt tình giới thiệu du học bởi gia đình không cần phải chứng minh thu nhập trên 3.000 USD/tháng, không cần phải có sổ tiết kiệm trên 20.000 USD, mức học phí cũng còn quá rẻ.
Người tiêu dùng "phóng lao phải theo lao"
Quỳnh Giang, vừa tốt nghiệp trường Tenlơman, muốn đi du học. Theo lời cò Long, làm xong tất cả thủ tục hết 500 USD nhưng vẫn bị loại vì học bạ quá yếu. Để khắc phục điều này, cò Long "vẽ": "Giang phải chi thêm 1.000 USD để anh rải hết mấy thằng xét hồ sơ rồi họ mới cho qua".
Lúc hồ sơ được chấp nhận, được phỏng vấn, mọi chuyện tưởng êm xuôi nhưng "cò" lại có cách "vẽ" khác: tổ chức buổi tập huấn phỏng vấn, hoặc móc nối dạy tiếng Anh xuất cảnh, luyện thi TOEFL cấp tốc.
Chị Lê Dung, nhà ở đường Vườn Chuối, lúc làm hợp đồng tư vấn đã hỏi kỹ giá cả dịch vụ lo trọn gói là 2.000 USD. Nhưng đến bữa phỏng vấn, sau hồi tập tành, nhân viên lại gợi ý "bồi dưỡng cho giáo viên 500.000 đồng". Chẳng lẽ còn đường cuối mà không chi?
Theo ông Phạm Chí Cường, chuyên viên Vụ Quan hệ quốc tế, Bộ GD&ĐT, thì nhiều trung tâm tư vấn du học không hề có giấy phép hoặc hoạt động không đúng chức năng. Ngoài ra, văn bản liên quan đến du học lại chồng chéo nhau.
Do vậy, mới đây, Bộ GD&ĐT đã gửi tờ trình về thực trạng du học tự túc hiện nay lên Chính phủ. Một trong những hướng Bộ đề xuất là làm trong sạch lại các dịch vụ tư vấn du học.
Điều kiện tài chính và chi phí du học
Du học Mỹ
Có giấy xác nhận tài khoản, tiết kiệm ngân hàng từ 20.000 USD trở lên, chứng minh khả năng thu nhập hằng tháng của gia đình 1.500-2.000 USD. Chi phí cho một khoá học Anh văn 6 tháng: 6.900 USD. Chi phí trọn gói 1 năm học đại học (học phí, ăn ở, đi lại…), từ 16.750 đến 27.250 USD.
Du học Australia
Tiết kiệm ngân hàng khoảng 20.000 USD trở lên. Chứng minh được nguồn thu nhập hằng tháng cao và thường xuyên (có giấy phép kinh doanh, biên lai nộp thuế, hợp đồng, phiếu cổ đông…). Phí trọn gói khoảng trên 11.000 USD/năm đầu.
Du học New Zealand
Có sổ tiết kiệm khoảng 5.000-10.000 USD tương đương với chi phí cho khoá học hoặc một năm học ở New Zealand. Chứng minh được nguồn thu nhập thường xuyên của gia đình (giấy phép kinh doanh, biên lai nộp thuế, bất động sản). Chưa bao giờ xuất cảnh đi New Zealand và không có ý định ở lại sau khi học xong. Chi phí trọn gói: trên 13.000 USD/năm.
Du học Singapore
Không cần chứng minh thu nhập hằng tháng của gia đình nhưng phải có sổ tiết kiệm khoảng 10.000 USD. Phí trọn gói: khoảng 7.500 USD/năm.
(Theo SGTT)